1973-cü ildə psixoloq Devid Rozenhan həkimlərin sağlam insanları ruhi xəstələrdən ayıra bilib-bilməyəcəyini yoxlamaq qərarına gəldi. O, ABŞ-də psixiatriya sisteminin etibarlılığını yoxlamaq məqsədilə apardığı eksperimentdə maraqlı və eyni zamanda narahatedici nəticələr əldə etdi.
İnsanoid.com xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, eksperiment zamanı Rozenhan da daxil olmaqla, səkkiz tamamilə sağlam insan özlərini psixiatriya klinikalarına xəstə kimi təqdim ediblər. Onlar sadəcə “səslər eşidirəm”, “boşluq və davamlı döyüntü” kimi bir neçə yüngül simptomdan şikayətləndiklərini bildiriblər.
Buna baxmayaraq, onların hamısına “şizofreniya” diaqnozu qoyulub və dərhal neyroleptik dərmanlarla müalicəyə start verilib. Maraqlısı odur ki, “xəstələr” qısa müddət sonra normal davranmağa başlasalar da, tibb personalı onları yenə də xəstə kimi qiymətləndirməyə davam edib. Tibb bacılarının qeydə aldıqları müşahidələrdə “paranoyanın əlaməti” və “katatonik sindrom” kimi ifadələr yer alıb.
Eksperiment zamanı orta hospitalizasiya müddəti 19 gün olub, bəzi hallarda bu müddət 52 günə qədər uzadılıb. Sonda isə bütün iştirakçılar “remissiyada olan şizofreniya” diaqnozu ilə evə buraxılıblar.
Rozenhanın araşdırmasından sonra ən təsirli nəticələrdən biri yaşanıb. Bir klinika bu cür səhvlərin onlarda ola bilməyəcəyini iddia etdi. Buna cavab olaraq Rozenhan onlara saxta pasiyentlər göndərəcəyini bildirdi. Növbəti bir ay ərzində klinika 41 nəfəri saxta xəstə kimi müəyyən etdi. Halbuki, əslində Rozenhan heç bir pasiyenti ora göndərməmişdi.
