Sovet rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində 1980-ci illərin sonlarında Azərbaycanda xalq hərəkatı başlamışdır.
17 noyabr 1988-ci ildə Bakının indiki Azadlıq meydanında Azərbaycan xalqının uzunmüddətli mitinqləri başlamışdır. Mitinqdə ən əsas tələblər Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünün dayandırılması, Dağlıq Qarabağda anti-Azərbaycan siyasətinin ləğv edilməsi, əks təqdirdə Ermənistana qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq olunması, Azərbaycandan olan deputatların SSRİ Ali Soveti sessiyasında Ermənistanın təcavüzü ilə əlaqədar məsələni qaldırması idi. Tələblərin mahiyyəti getdikcə dəyişərək artıq müstəqil dövlət qurmaq ideyası irəli sürülür.
4 dekabr gecə hərbçilər zorla meydanı boşaltdırdılar, bir çox mitinqçiləri həbs etdilər. Meydan dağıldıqdan sonra da bir neçə gün Bakıda və başqa şəhərlərdə etiraz tətili və nümayişləri keçirildi.
Azərbaycanda xalq hərəkatının başladığı bir vaxtda ölkəyə rəhbərlik edən siyasi qüvvələr mövcud vəziyyəti düzgün qiymətləndirə bilmirdilər. 17 noyabr 1990-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Sovetinin yeni tərkibdə ilk sessiyasında atılan addımlar xalq azadlıq hərəkatımızın inkişafına dəstək vermişdi. Bununla ümummilli lider Heydər Əliyev milli dövlətçiliyimizin dirçəlişi istiqamətində ilk böyük və uğurlu addım atmışdı.
https://science.gov.az/az/news/open/15050
https://xalqqazeti.com/mobile/az/news/8938
