Bəşəriyyətə nisbilik nəzəriyyəsini bəxş etmiş böyük fizik Albert Eynşteyn zaman-zaman öz nəzəriyyələrində şübhələrə qapılıb və bir sıra elmi səhvlərə yol verib.
1917-ci ildə o, ümumi nisbilik nəzəriyyəsini yazarkən kainatın statik olduğunu düşünərək tənliklərinə "kosmoloji sabit" adlı bir dəyişən əlavə etmişdi. Lakin sonradan sübut olundu ki, kainat əslində genişlənir. Eynşteyn bu əlavəni "həyatımın ən böyük səhvi" adlandırmışdı.
Ancaq illər sonra elm adamları kəşf etdilər ki, həmin kosmoloji sabit kainatın genişlənməsini sürətləndirən "qaranlıq enerji"ni izah edə bilər və bu, əslində önəmli bir ideya ola bilərdi.
![]()
Digər bir maraqlı hal isə Eynşteynin 1936-cı ildə gənc bir mühəndisin təkidi ilə nəşr etdirdiyi, lakin özü "əvvəlsiz dəyərsiz" saydığı elmi iş idi. Bu araşdırma, daha sonra NASA-nın “Hubble” teleskopunun uzaq qalaktikaları müşahidə etməsinə imkan verən "qravitasiya linzalanması" effektini açıqlayırdı.
Eynşteyn, kvant fizikasındakı qeyri-müəyyənlik prinsipini qəbul etmirdi və "Tanrı zər atmaz" deyərək bu sahəyə skeptik yanaşırdı. Lakin onun bu sahəyə dair tənqidləri sonradan kvant dolaşıqlığı kimi fundamental bir anlayışın yaranmasına səbəb oldu.
Nəticə etibarilə, Eynşteynin bəzi şübhələri və səhvləri belə, elmin inkişafına mühüm töhfələr verib. Onun irsi, yalnız doğrularla deyil, həm də sual doğuran səhvlərlə formalaşıb.