Bir vaxtlar övladının əlindən tutub məktəbə gətirən, onun gələcəyi ilə bağlı arzular quran valdeynlərin əli artıq bir-birinin saçını tutur. Hər dəfə məktəbdə baş verən oxşar insidentlər zamanı aktuallaşan bu mövzunun əslində geniş müzakirəyə və ciddi qərarlara ehtiyacı var. Mentalitetimizi qınasaq da, yeni nəsil ona xor gözü ilə baxsa da, bizim köhnə dəyərlərimizdə bu tip hallara qəti yol verilməz, qınaq obyektinə çevrilərdi.
Makedoniyalı İsgəndər öz müəllimi Aristotel haqqında bu fikri deyib: “Valideynlərim məni göydən yerə endirdi, müəllimim isə yerdən göyə qaldırdı”.
Mövlud, övlad sözləri ilə kökdaş olan "valideyn" kəlməsini hörmətdən kim saldı ki, onlar təhsil ocaqlarında bu cür hadisələr törədir?
Ya bizə bilik öyrədən müəllimlərimiz? Söhbət öz vəzifəsini layiqincə, şərəflə yerinə yetirən müəllimlərdən gedir.
"Uşaq ailənin güzgüsüdür" - məktəbdə müəllimlərimdən tez-tez eşitdiyim ən işlək cümlə idi. Cürətin vardı, biri ilə dava edəsən və ya birinə söz atıb mübahisəyə səbəb olasan. Müəllim hər
iki şagirdi dərsdən sonra saxlayardı ki, valideynləri də övladlarının törətdiyi əməlin məsuliyyətini hiss edib məktəbə gəlsin. Sadəcə gəlsin yox, həm də öz "gələcəyinin" niyə bu əməli törətdiyinə görə cavab versin. Əsl məktəb tərbiyəsi bu deyildimi? Məncə, elə uşaqlarını məktəbə məhz təhsil və tərbiyə almaq üçün göndərən valideynlər də bu dərsdən öz paylarını alırdılar. Hələ elə valideyn də var idi ki, müəllimə dönə-dönə tənbeh edirdi: “Gördün oxumur, cəzalandır, döy”. İki alanda, dərsə cavab verə bilməyəndə həm müəllimi tərəfindən cəzalandırılan, evə gəldikdən sonra “aşı-suyu” verilən şagirdlərin sayı kifayət qədər olub. Düşünməyin ki, mən döyülməyi, cəzalandırılmağı təbliğ edirəm. Əsla! Amma o şagirdlər böyüyüb valideyn olduqdan sonra hər xırda detal üçün məktəbə hücum edir, “mənim uşağım yalan danışmaz” deyib kükrəyir, az qala müəllimi təpiyinin altına salmaq istəyir. Müqəddəs peşə sahibi müəllimi bu qədər alçaltmaq nəyə lazım?
![]()
Elə bu səbəblərdən də müəllim peşmandır ki, hansısa şagirdə güldən ağır söz desin. Demək olar ki, hər valideyn uşağı ilə müəllim arasında sanki "Dəmir qübbə" (İsraildə hava hücumundan müdafiə sistemi) kimi bir qoruyucu sədd çəkib. O dəqiqə müəllimin uşaqla bağlı dediklərinə nəinki sərt cavab, bəziləri hətta təhqirdən belə çəkinmirlər.
Yaxşı, əgər valideynlərin belə davranışını hamımız qınayırıqsa, bəs o zaman, kimdir o valideynlər?
Bizik həmin o valideynlər, yəni ki, 90-2000-lərdə eyni parta arxasında outran şagirdlər. Hansı ki, müəllimlərimizin daim nöqsan tutduğu, valideynləri daim məktəbə çağırılan şagirdlərdir indi bir-birinin saçını yolanlar.
Hər şey məktəbdən başlayır, istər övladlarımızın, istərsə də, valideynlərin təhsili və tərbiyəsi. Axı bir çox valideynlərin özləri tam təhsil ala bilməyib, lakin indi bilmədikləri bir çox şeyləri onların ev tapşırıqlarına kömək edərkən öyrənirlər? Bəlkə, bir az düşünək cənablar? Məktəb həyətində saçyolduya çıxmağın, bu nümunənin sabah hansı fəsadlara səbəb olacağını düşünək? Düşünək ki, bu gün məktəb həyətində az qala hər gün saçyoldu, müəllimi təhqir edən valideyn görən şagird sabah böyüyüb daha pis əməllərə əl atmasın.