Zərifə Əziz qızı Əliyeva 28 aprel 1923-cü ildə Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olub.
1942-ci ildə orta məktəbi qurtardıqdan sonra o, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuş və 1947-ci ildə həmin institutu bitirmişdir. Sonra Moskvada Mərkəzi Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda oftalmologiya üzrə ixtisaslaşdırma kursu keçmişdir. 1950-1953-ci illərdə Zərifə xanım aspiranturaya daxil olmuş və oranı bitirmişdir.
O, 1957-ci ilədək Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutunda elmi işçi, 1960-1967-ci illərdə böyük elmi işçi olub. 1967-ci ildən isə Əziz Əliyev adına Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda göz xəstəlikləri kafedrasının dosenti, professor, görmə orqanının peşə patologiyası laboratoriyasının müdiri, oftalmologiya kafedrasının müdiri vəzifələrində çalışıb. 1977-ci ildə Zərifə Əliyeva tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsinı alıb.
Onun Azərbaycanda oftalmologiya elminin inkişafında xidmətləri böyükdür. Alim vaxtilə Azərbaycanda geniş yayılmış traxomanın, xüsusilə kimya və elektron sənayelərində peşə fəaliyyəti ilə bağlı göz xəstəliklərinin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsinə dair tədqiqatlar aparıb. Zərifə xanım 12 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitinin, 150-yə yaxın elmi işin, 1 ixtira və 12 səmərələşdirici təklifin müəllifidir.
Elmi nailiyyətlərinə görə o, 1980-ci ildə Azərbaycan əməkdar elm xadimi fəxri adını alıb. 1981-ci ildə professor Əliyeva oftalmologiya aləmində ən yüksək mükafata - SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik M.İ.Averbax adına mükafatına layiq görülüb. O, həmin mükafata layiq görülən ilk qadın olub.
Zərifə xanım Əliyeva 15 aprel 1985-ci ildə Moskvada vəfat edib və Novodeviçye qəbiristanlığında dəfn olunub. Onun cənazəsi 1994-cü ildə Bakıya gətirilərək Birinci Fəxri xiyabanda dəfn olunub.
Bakıda Göz xəstəlikləri İnstitutu və Yasamal rayon ərazisində lisey, Naxçıvan şəhər poliklinikası Zərifə Əliyevanın adını daşıyır. Bakı və Naxçıvanda küçələrdən biri onun şərəfinə adlandırılmışdır.
