Heydər Əlirza oğlu Əliyev 10 may 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub.
Heydər Əliyev 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirib. O, ADNSU-nun memarlıq fakültəsinə daxil olub, lakin İkinci Dünya müharibəsinin başlanmasına görə təhsilini sona çatdırmayıb.
1944-cü ildən etibarən ulu öndər dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında çalışmağa başlayıb. Əliyev 1967-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri vəzifəsinə layiq görülən ilk azərbaycanlı olub. Ulu öndər 1969-1982-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi kimi çalışıb. 1982-1987-ci illərdə Heydər Əliyev Sovet İttifaqı KP MK-nın Siyasi Bürosunun üzvü olub. O, həmçinin SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini kimi çalışıb. Lakin o, Mixail Qorbaçovun apardığı siyasətə etiraz edərək, tutduğu vəzifələrdən istefa verib.
Heydər Əliyev ilk dəfə 3 oktyabr 1993-cü ildə, daha sonra 11 oktyabr 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib. 2003-cü ilin prezident seçkilərində ulu öndər sağlamlığı ilə bağlı problemlərə görə öz namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürüb.
Heydər Əliyev 12 dekabr 2003-cü ildə ABŞ-nin Klivlend klinikasında vəfat edib. O, 15 dekabrda Birinci Fəxri xiyabanda dəfn olunub.