Sara Balabəy qızı Aşurbəyli 27 yanvar 1906-cı ildə Bakıda neft sənayeçisinin ailəsində dünyaya gəlib.
İnsanoid sizə tarixçi haqqında az bilinən faktları təqdim edir:
- 1913-cü ildə anası İsmət xanım müalicəsi üçün uşaqları ilə Almaniyada olanda Sara Bad-Rayxenxal kurortunda uşaqlar arasında gözəllik yarışmasında iştirak edib və ikinci yeri tutub. Mükafat kimi ona oyuncaq gəlincik hədiyyə ediblər.
- Sara xanım ailəsi ilə İstanbula köçəndən sonra atasına fransız kollecində oxumaq istədiyini bildirir. Kollecdəki müəllimələrin rahibə olduqlarına görə ata tərəddüd edirdi. O, yazıçı Əli bəy Hüseynzadə ilə məsləhətləşəndən sonra Sara xanımı fransız kollecinə yazdırmağa qərar verir.
- Sara xanım 1941-ci ildə indiki Ə.Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbini bitirmiş və Konservatoriyada müəllimliklə paralel olaraq, Azərbaycan Dram Teatrında dekorativ rəssam kimi fəaliyyətə başlamışdır. O, nəinki tamaşalar üçün geyim və dekorasiya eskizlərini çəkməli, həm də ağır dekorasiyaları daşımalı idi. O, 1940-cı illərdə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü olmuş, bir çox sərgilərdə iştirak etmiş, 1960-cı illərin ortalarında Səhiyyə işçiləri evində fərdi sərgisini nümayiş etdirmişdir.
- Sara xanım pişikləri çox sevirdi. O, evsiz pişikləri saxlayırdı və onların hərəkətlərinə qarışmırdı. Ondan bir dəfə pişiklərini niyə tərbiyə etmədiyini soruşanda Sara xanım cavab vermişdi: “Bəs siz fransızca danışan, fortepianoda ifa edən və bütün bıçaqlardan istifadə etməyi bilən ədəbli bir pişiyi təsəvvür edə bilərsiniz?”
- Sara Aşurbəyli 17 iyul 2001-ci ildə Bakıda vəfat edib. O, vəfatından öncə cəmi 41 vərəq əlyazma mətni yaza bildi. Əlyazmalarda yazdığı son cümlə “1925-ci ilin yayında mən fransız kollecini bitirdim və biz Bakıya getməyə hazırlaşmağa başladıq” olub.
