Sosial şəbəkələr günü-gündən aktuallaşır. Əvvəllər axtarış proqramlarından istifadə edilirdisə, indi hansısa sosial platformadan istifadə olunur. Amma təəssüf ki, yayılan yanlış məlumatlara görə, əldə etdiyimiz məlumatların da düzgünlüyünə tam inana bilmirik.
Məsələn, xarici dil kursları barədə çoxlu sayda səhifələr, qruplar mövcuddur. Lakin hansının yaxşı olduğuna qərara vermək bir qədər çətin olur. Bir növ məlumat bolluğu içərisində informasiya “aclığı” yaşayırıq.
Ümumiyyətlə, maraqlıdır, bu strategiyanın marketinq tərəfi necədir, hansı şəkildə tənzimlənməlidir? İnsanların axtardıqlarını düzgün tapmaları üçün marketinq siyasəti necə olmalıdır? Bu qədər informasiyaya ehtiyac varmı? İnsanlar məlumat bolluğu şəraitində informasiya “aclığı” necə yaşayırlar?
Mövzu ilə bağlı açıqlama verən marketoloq Azad Heydərov Bakuplus.az–a açıqlamasında bildirib ki, hazırda rəqəmsal marketinq fəaliyyəti əvvəlki dövrlərə nisbətən çox inkişaf edib:
“Bunu biz sosial mediadan da müşahidə edə bilirik. Hazırda böyükdən kiçiyə hər bir sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər öz biznesini tanıtmaq üçün sosial medianın gücündən istifadə edir. Bu anlaşılandır, çünki siz sosial media üzərindən çox yüksək xərclər çəkmədən çoxlu sayda insanların qarşısına çıxa və brendinizi tanıda bilərsiniz. Bu da öz növbəsində sizin biznesinizi və marka imicinizi bazarda inkişaf etdirəcək.
Digər tərəfdən, sosial şəbəkələrdə olan informasiya bolluğu həqiqətən də istifadəçiləri çaşdıra və düzgün qərar verməyi çətinləşdirə bilər. Bu problemin həlli üçün marketinq strategiyaları bir neçə əsas istiqamətdə qurulmalıdır”.
A.Heydərov qeyd edib ki, brendlər özlərini etibarlı mənbə kimi təqdim etməlidirlər:
“Məsələn, xarici dil kursları təklif edən səhifələr sertifikatlarını, müəllim heyətini və nəticələrini aydın şəkildə göstərməlidir. Əlavə olaraq, biz müştəri qismində bazarda istifadə edəcəyimiz hər hansı bir xidmət və ya məhsulları müştəri rəyləri, referansları əsasında qiymətləndirərək qərar qəbul etməliyik. Faydalı məzmun bir insanın ehtiyaclarını və ya maraqlarını qarşılamağa, suallarına cavab verməyə, problemlərini həll etməyə kömək edən məzmundur. Bu cür məzmun yalnız məlumat təqdim etməklə kifayətlənmir, həm də dəyər yaradır və istifadəçiyə fayda verir.
Misal üçün: faydalı resurslar, məsləhətlər, dərs videoları, təlimlər, endirimlər və s. ola bilər. Yaxud, xarici dil öyrənən biri üçün “İngilis dilində tez-tez istifadə olunan ifadələr” başlıqlı bir yazı faydalı ola bilər. Reklam kampaniyalarında düzgün hədəf və kütlə seçilməlidir. Məsələn, xarici dil kurslarını reklam edərkən tələbələr, xaricə təhsilə maraq göstərənlər, peşəkarlar və xarici dilə marağı olan fərdlər xüsusi diqqətə alınmalıdır. Bunun üçün peşəkar dəstək alına bilər, yaxud fərdi şəkildə platformanın verdiyi imkanlardan istifadə edərək düzgün hədəf kütləsinə xitab edilərək reklamlara çıxılmalıdır”.
Marketoloq bildirib ki, sosial mediada izləyicilərlə müntəzəm və səmimi ünsiyyət qurmaq, onların suallarına cavab və rəylərinə dəyər vermək etibarın formalaşmasında mühüm rol oynayır:
“Mənfi rəylərin silinməsi, həqiqəti əks etdirməyən qeyri-səmimi şərhlər etibarlılığın azalmasına səbəb ola bilər. Müştəri rəyləri, uğur hekayələri və real nümunələr paylaşaraq, potensial müştərilərin brendə olan güvənini artırmaq mümkündür. Bu müsbət geridönüşlər gətirə bilər.
İstifadəçi olaraq bizim öhdəmizə düşən hər hansı məhsul və xidməti istifadə etmədən öncə detallı şəkildə axtarış etmək lazımdır. Sosial media hesablarında olan həddən artıq müsbət və neqativ rəylərin doğruluğuna əmin olmaq və bu cür rəylərə ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Yalnız bir mənbəyə baxaraq qərar verməyib, müxtəlif mənbələrdən, platformalardan şirkət, məhsul və ya xidmət haqqında məlumatlar toplanılmalıdır. Həddindən artıq ucuz qiymətlər ilə çox yaxşı görünən təkliflər və çoxlu xidmətlərin əhatə edildiyi kampaniyalara etibar etməyin. Ola bilər ki, siz X şirkətin təklif etdiyi eyni xidməti Y şirkətindən daha ucuz qiymətə alacaqsınız, amma eyni keyfiyyətdə olacağı şübhə altındadır. Sizin edəcəyiniz 20-30 % maddi qənaət alacağınız keyfiyyətsiz xidmət ilə yekunlaşa bilər”.
“Həmçinin sosial media hesablarının neçə müddətdir aktiv olduğunu, izləyici sayını, real izləyicilər olub-olmamasını analiz edin. Real izləyiciləri olmayan və yalnız reklam paylaşımları ilə dolu hesablara etibar etməyin. Ödəniş edilən platformanın təhlükəsiz olduğundan əmin olun.
Sosial mediada doğru məlumat tapmaq və etibarlı seçimlər etmək üçün müştərilər müstəqil araşdırma etməli, fərqli mənbələrdən məlumat toplamalı və yalnız doğruluğu təsdiqlənmiş hesab və saytlarla əlaqə qurmalıdırlar. Etibarlı məlumat və düzgün qərar verməklə, müştərilər sosial mediada daha güvənli və məlumatlı alış-veriş edə bilərlər”, – deyə A.Heydərov fikrini tamamlayıb.
Sosioloq Üzeyir Şəfiyevin sözlərinə görə, bu gün sosial mediada, mətbu orqanlarında informasiya bolluğu içərisində etibarlı informasiya qıtlığı yaşanır:
“Bu da ondan irəli gəlir ki, sosial mediada ictimai rəyə təsir etmək üçün bəzi kütləvi informasiya vasitələri və mənbələri var ki, onlar məhz bilərəkdən, informasiyaları subyektiv şəkildə ratifikasiya edərək auditoriyaya ötürür. Belə şəraitdə də etibarlı və düzgün informasiyaya əlçatanlıq çətinləşir. İnformasiya bolluğu təsəvvürü yaranır. Ancaq əfsuslar olsun ki, belə informasiya bolluğunda etibarlı informasiya tapmaq çətindir. Bəzən məqsədli şəkildə informasiyalar ötürülür. Bu gün mətbuatda informasiya kirliliyi var. Təmizlənməlidir. Bu, çox böyük vaxt tələb edəcək. Buna görə də inamsızlıq yaranır”.
Ü.Şəfiyev qeyd edib ki, informasiyada özümüzə inamı qaytarmaq istəyiriksə, etibarlığını təmin etməliyik:
“İnamı geri qaytarmalıyıq. Bəzən sırf baxış sayına görə də informasiya tirajlayırlar. Bunun neqativ tərəfləri daha çoxdur. Kütləvi informasiya vasitələrində, sosial şəbəkələrdə kirli informasiyalar psixologiyası yerinə oturmamış uşaqlara pis təsir göstərir. Hətta davranış pozuntularına belə gətirib çıxara bilər. İnsanların da bir-birinə güvəni azalır, psixoloji durumu pozulur, sağlamlığına təsir göstərir. Lakin oxucuları və izləyiciləri də aldatmaq düzgün deyil”.
Nəzrin Vahid
