Azərbaycanda əmək müqaviləsi bağlanmadan işçilərin işə cəlb edilməsi hələ də aktual problemlərdən biridir. Bəs bu hallarda işçilərin hüquqları necə tənzimlənir? Bu haqda 4 dekabr tarixində “Vergilər” onlayn qəzeti araşdırma aparıb.
Bir çox sahibkarlar elə düşünürlər ki, işçi ilə əmək müqaviləsi bağlanmayıbsa, onların maaşından kəsə və ya ümumiyyətlə verməkdən imtina edə bilərlər. Əslində isə istənilən mübahisə tərəflər arasında öz həllini tapmazsa, sonda məhkəmə yolu ilə həll olunur. Vergi üzrə mütəxəssis İlqar Əsədov bildirib ki, əmək müqaviləsinin bağlanılmaması hələ o demək deyil ki, məhkəmə işçinin iddiasını rədd edəcək və işçinin haqqları təmin edilməyəcək.
Əgər istintaq zamanı həqiqətən işçinin həmin müəssisədə çalışdığı və onun əməkhaqqısının ödənilmədiyi öz təsdiqini taparsa, işəgötürənin işçiyə olan öhdəliyi təmin edilə bilər. Bunu yalnız işçilərin bilmək imkanı olduğu məlumatları, işin incəliyi, digər işçilər ilə olan yazışmaları təqdim edərək sübut etmək mümkündür.
İşçi rəsmiləşdirilmədən işə götürüldükdə, fiziki şəxslər 1 000-2 000 manatadək, vəzifəli şəxslər 3 000-5 000 manatadək, hüquqi şəxslər isə 20 000-25 000 manatadək inzibati cərimə edilir.
Buna baxmayaraq, işçilər bilməlidirlər ki, əmək müqaviləsi bağlamadıqda bir sıra hüquqlarını tamamilə itirə bilərlər. Məsələn, onlara əmək kitabçası açılmır, iş stajı hesablanmır, ödənişli məzuniyyət hüququ verilmir.
2020-2021-ci illər ərzində 118 əmək müqaviləsiz işləyən şəxslərlə bağlı inzibati icraata başlanılmışdır və ümumilikdə 1 milyon 310 min manat dəyərində cərimələr tətbiq olunmuşdur.
Azərbaycanda son 3 ildə əmək müqavilələrinin sayı 400 min artıb. Bunun 75%-i özəl sektorun payına düşür.
