top
Azərbaycanda Dağlılar
17 dekabr 2021, 08:46
- +

Azərbaycanda Dağlılar

Dağlılar toponimi keçmiş Xızı-Bərmək mahalının ərazisində yaşayan əhalinin adından əmələ gəlib. "Dağlı" sözünün mənşəyi haqqında bir neçə fikir mövcuddur. Rəfail Mustafayevin “Xızı-Siyəzən bölgəsinin tarixinə dair: arxeoloji-etnoqrafik tədqiqat” kitabına əsasən, Dağlılar – ən azı dörd minillik tarix ərzində, əsasən oğuz köklərindən formalaşmış azər-türklərdir. Bu kitabda “Dağlı” etnoniminin yaranmasının üç səbəbi qeyd edilib:

1) Əfsanəyə görə Oğuz xanın oğlunun adı Dağ xan idi. Qədimdən Beşbarmaq dağı ətrafında yaşamış oğuzlar Dağ xanın nəslidir, dağoğlu (dağlu) kimi tanınmışlar;
2) Hər bir oğuz boyunun öz tamğası (damğa) olmuşdur. Heyvanata, sənədlərə bu damğalarla nişan qoyan oğuzlara tamğalu, dağlu (dağ vuran) demişlər;
3) Hər bir oğuz boyunun öz bayrağı (tuğ) olmuşdur.

“Tuğlu” (bayraqlı) sözü də dağlı etnoniminin yaranmasına səbəb olan amillərdən biridir. Xızıda Tuğlu kəndi də mövcuddur. Çar Rusiyası dövründən başlayaraq kəndin adı xəritələrdə və sənədlərdə Tıxlı kimi yazılmışdır. Bir sıra tədqiqatçılara görə, İran dilli tayfalar eramızdan əvvəl I minilliyin əvvələrində İran ərazisinə gəlmişlər. Bunlardan bir tayfa indiki “dağlıların” əcdadları idi. Sasanilərin və abbasi xəlifələrinin Bərməki nəslindən olan vəzirlərinin şərəfinə dağlılar "bərməki " adlandırıldı. Bugünədək "bərməki" və "dağlı " etnonimlərinin hər ikisi işlənməkdədir.

Dağlıların ilk dövrdə danışdığı dillərdən biri xuzi dili olmuşdur. Bu dil sonralar türk və fars qarışığından yaranmış və ərəb sözləri də daxil olmuş dağlı dilinə çevrilmişdir. Dağlıların əksəriyyəti hazırda Azərbaycan dilində danışır. Bakıda "Dağlı məhəlləsi” mövcuddur. XX əsrdə Xızı-Bərmək mahalının əhalisi Bakıya köçür və onun yuxarı hissəsində, Çəmbərəkənd ilə Həmşəri palanının arasındakı ərazidə böyük sahəni əhatə edən "Dağlı məhəlləsi”ni təşkil edir. Elə o vaxtdan bu ərazi "Dağlı məhəlləsi”, həmin ərazinin sakinləri isə "dağlı” adlandırılmağa başlanılıb.

Son xəbərlər

Bütün Xəbərlər
Dünən, 16:52

Rusiyalı qadın altı yaşlı qızı ilə pedofiliyada ittiham olunan ərindən İrandan qaçıb

Bütün Xəbərlər
Dünən, 16:14

Gəlininin məzarına su aparmaq istəyərkən kanalda boğuldu - TƏFƏRRÜAT

Bütün Xəbərlər
Dünən, 15:24

UEFA Çempionlar Liqası: "Sabah"ın oyunlarının təqvimi açıqlanıb

Bütün Xəbərlər
Dünən, 12:36

Sabah Bakıya və rayonlara yağış yağacaq

Yerli xəbərlər
Dünən, 12:22

Prezident İlham Əliyev Şavkat Mirziyoyevi Özbəkistanın müstəqilliyinin 35 illiyi münasibətilə təbrik edib

Bütün Xəbərlər
Dünən, 09:10

Azərbaycan Premyer Liqası: III tura bu gün start verilir

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 17:35

Dünyanın ən gənc monarxı vəfat edib

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 16:19

Səhiyyə Nazirliyi "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində Laçın sakinlərinə səyyar stomatoloji aksiyası keçirib - FOTO

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 15:08

Azərbaycanın İrandakı səfirliyi və konsulluğu müharibə şəraitində işləyən diplomatik korpus kateqoriyasına daxil edilib

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 13:46

"Biz "Qarabağ"dan çox şey öyrəndik" - "Sabah"ın baş məşqçisinin "Flashscore"a MÜSAHİBƏSİ

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 12:33

Sabah 36 dərəcə isti gözlənilir, güclü külək əsəcək

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 11:40

Televiziya verilişindən Çempionlar Liqasına: "Sabah" Avstraliya mediasının diqqətində

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 10:18

Ali məktəblərin boş qalan plan yerlərinə və kolleclərə qəbul üçün ixtisas seçimi başlayıb

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 09:51

DİN kirayəyə ev axtaran tələbələrə müraciət edib: "Təcili beh göndərin" ifadələrinə inanmayın

Bütün Xəbərlər
28 avqust 2026, 09:33

Ballıqaya qətliamından 34 il ötür

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 16:44

Qrossmeyster Aydın Süleymanlıdan Valdas Dambrauskasla bağlı maraqlı paylaşım - FOTO

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 15:49

Rəsmi Bakı Azərbaycanın Rusiyadakı səfirliyinin qonaq evi qarşısındakı təxribatı pisləyib

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 15:45

"Sabah" futbol klubuna 5 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 14:36

"Tənbəlliyimiz bizi xilas etdi": azərbaycanlı kulinar Nepaldakı təbii fəlakətin episentrində qalıb

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 14:23

Məleykə Abbaszadə: "Ötən ilin balına aldanmayın"

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 12:57

Bakıda ətdən boğulan kişi boğazını deşdi, qanaxmadan öldü

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 12:52

Universitet qazanmaq istəyənlərin DİQQƏTİNƏ! - boş qalan yerlərin sayı açıqlanıb

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 12:30

Sabah 35 dərəcə isti olacaq, güclü külək əsəcək

Bütün Xəbərlər
27 avqust 2026, 12:28

Yeni tədris ili üçün təhsil krediti müraciətlərinin vaxtı açıqlandı

Oxşar xəbərlər