top
Azərbaycanda Dağlılar
17 dekabr 2021, 08:46
- ↺ +

Azərbaycanda Dağlılar

Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

Dağlılar toponimi keçmiş Xızı-Bərmək mahalının ərazisində yaşayan əhalinin adından əmələ gəlib. "Dağlı" sözünün mənşəyi haqqında bir neçə fikir mövcuddur. Rəfail Mustafayevin “Xızı-Siyəzən bölgəsinin tarixinə dair: arxeoloji-etnoqrafik tədqiqat” kitabına əsasən, Dağlılar – ən azı dörd minillik tarix ərzində, əsasən oğuz köklərindən formalaşmış azər-türklərdir. Bu kitabda “Dağlı” etnoniminin yaranmasının üç səbəbi qeyd edilib:

1) Əfsanəyə görə Oğuz xanın oğlunun adı Dağ xan idi. Qədimdən Beşbarmaq dağı ətrafında yaşamış oğuzlar Dağ xanın nəslidir, dağoğlu (dağlu) kimi tanınmışlar;
2) Hər bir oğuz boyunun öz tamğası (damğa) olmuşdur. Heyvanata, sənədlərə bu damğalarla nişan qoyan oğuzlara tamğalu, dağlu (dağ vuran) demişlər;
3) Hər bir oğuz boyunun öz bayrağı (tuğ) olmuşdur.

“Tuğlu” (bayraqlı) sözü də dağlı etnoniminin yaranmasına səbəb olan amillərdən biridir. Xızıda Tuğlu kəndi də mövcuddur. Çar Rusiyası dövründən başlayaraq kəndin adı xəritələrdə və sənədlərdə Tıxlı kimi yazılmışdır. Bir sıra tədqiqatçılara görə, İran dilli tayfalar eramızdan əvvəl I minilliyin əvvələrində İran ərazisinə gəlmişlər. Bunlardan bir tayfa indiki “dağlıların” əcdadları idi. Sasanilərin və abbasi xəlifələrinin Bərməki nəslindən olan vəzirlərinin şərəfinə dağlılar "bərməki " adlandırıldı. Bugünədək "bərməki" və "dağlı " etnonimlərinin hər ikisi işlənməkdədir.

Dağlıların ilk dövrdə danışdığı dillərdən biri xuzi dili olmuşdur. Bu dil sonralar türk və fars qarışığından yaranmış və ərəb sözləri də daxil olmuş dağlı dilinə çevrilmişdir. Dağlıların əksəriyyəti hazırda Azərbaycan dilində danışır. Bakıda "Dağlı məhəlləsi” mövcuddur. XX əsrdə Xızı-Bərmək mahalının əhalisi Bakıya köçür və onun yuxarı hissəsində, Çəmbərəkənd ilə Həmşəri palanının arasındakı ərazidə böyük sahəni əhatə edən "Dağlı məhəlləsi”ni təşkil edir. Elə o vaxtdan bu ərazi "Dağlı məhəlləsi”, həmin ərazinin sakinləri isə "dağlı” adlandırılmağa başlanılıb.

Son xəbərlər

Cəmiyyət
Bu gün, 00:01

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabr

Cəmiyyət
Dünən, 16:54

Ermənistanda saxlanılan azərbaycanlı hərbi qulluqçunun atası oğlu ilə əlaqə yaradılmasını istəyir

Siyasət
Dünən, 16:29

"Dünyada heç bir ölkə təkbaşına inkişaf edə bilməz" - İsrail Prezidenti

Siyasət
Dünən, 16:23

Prezident İlham Əliyev Türkiyənin xarici işlər nazirini qəbul edib

Cəmiyyət
Dünən, 16:05

Lənkəranda toyuq kəsimi sexinin fəaliyyəti dayandırılıb

Cəmiyyət
Dünən, 15:48

Bakıda Azərbaycan və Qazaxıstan prezidentləri görüşüblər, Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel Xəttinin açılışını ediblər

Cəmiyyət
Dünən, 15:16

İmişli Rayon Ağsaqqallar Şurasının keçmiş sədri 8 il müddətə azadlıqdan məhrum edilib

Siyasət
Dünən, 14:33

Bakıda AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü keçirilir, Prezident İlham Əliyev tədbirdə çıxış edib - YENİLƏNİB/FOTO

Siyasət
Dünən, 14:19

Prezident: "Sülh hələ də kövrəkdir, onu qorumaq və möhkəmləndirmək lazımdır"

Cəmiyyət
Dünən, 12:49

Azərbaycan Prezidenti: "Bizi müharibəyə Ermənistan məcbur edib"

Cəmiyyət
Dünən, 12:32

Azərbaycan Prezidenti AQEM-in Zirvə Toplantısında Ermənistanın işğalçılıq siyasətindən danışıb

Cəmiyyət
Dünən, 12:11

Azərbaycanda "Rəqəmsal rabitə" informasiya sistemi yaradılır

Cəmiyyət
Dünən, 11:58

Aygün Kazımova məktəblərdə hicab müzakirələrinə qoşuldu: "Qarşıdurma yaratmaq yolverilməzdir"

Cəmiyyət
Dünən, 10:31

Aktrisa Demet Özdemir sel səbəbindən studiyada köməksiz vəziyyətdə qaldı - VİDEO

Cəmiyyət
Dünən, 09:53

Reper Navai Qazaxıstanda yeni cəza ilə üz-üzədir

Cəmiyyət
Dünən, 09:26

Təmir işləri ilə əlaqədar bəzi ərazilərdə işıq olmayacaq

Bütün Xəbərlər
Dünən, 00:05

Bu gün İlham Əliyevin ilk dəfə Azərbaycan Prezidenti seçilməsindən 23 il ötür

Bütün Xəbərlər
Dünən, 00:01

Vətən müharibəsinin xronikası: 15 oktyabr

Bütün Xəbərlər
14 oktyabr 2026, 16:35

İsrail Prezidenti İsxak Hersoq Azərbaycana səfərə gəlib

Bütün Xəbərlər
14 oktyabr 2026, 16:25

Rusiyadan gətirilmiş 10 min qutu bioloji aktiv qida məhsulu məhv edilib

Bütün Xəbərlər
14 oktyabr 2026, 16:13

Ağ Evin yeni mətbuat katibi ilk brifinqdən sonra işdən çıxarıla bilər

Bütün Xəbərlər
14 oktyabr 2026, 15:53

Sərxoş sürücü ailə faciəsinin səbəbkarı oldu

Bütün Xəbərlər
14 oktyabr 2026, 15:40

Kartdan-karta pul köçürmələri ödənişli olacaq?

Bütün Xəbərlər
14 oktyabr 2026, 14:48

İstanbuldan Bakıya gələn sərnişində külli miqdarda dərman aşkar olunub

Oxşar xəbərlər