Fransada bahalaşma, sosial bərabərsizlik və hökumətin iqtisadi siyasətinə qarşı kütləvi etirazlar davam edir. Son aksiyalarda yüz minlərlə insan iştirak edib, 1300-dən çox şəxs saxlanılıb. Həmkarlar ittifaqları isə yeni etirazlara və ümummilli tətilə hazırlaşır.
Insanoid.com xəbər verir ki, Reuters, Associated Press, AFP və Fransanın Le Monde nəşrinin məlumatlarına əsasən, oktyabrın 24-də ölkə üzrə keçirilən aksiyalar hökumətə qarşı narazılığın davam etdiyini göstərib.
Fransa Daxili İşlər Nazirliyinin oktyabrın 25-də açıqladığı rəsmi statistikaya görə, ölkədə 289 etiraz aksiyası təşkil olunub və ümumilikdə 410 min nəfər küçələrə çıxıb. Onlardan 110 mini paytaxt Parisdə nümayiş keçirib.
Lakin Fransanın ən böyük həmkarlar ittifaqlarından olan CGT iştirakçıların sayının təxminən 800 min nəfər olduğunu, Parisdə isə 250 min insanın etirazlara qatıldığını bildirib.
1314 nəfər saxlanılıb, onlarla polis yaralanıb
Nümayişlərin böyük hissəsi dinc keçsə də, Paris, Marsel, Lion, Nant və Renn daxil olmaqla bir sıra şəhərlərdə etirazçılarla təhlükəsizlik qüvvələri arasında qarşıdurmalar qeydə alınıb.
Rəsmi məlumata görə, ölkə üzrə 1314 nəfər saxlanılıb, 53 hüquq-mühafizə əməkdaşı xəsarət alıb.
İğtişaşlar zamanı 24 mağaza talan edilib, yanğınlarla bağlı 75 müdaxilə həyata keçirilib. Bir sıra obyektlərə də maddi ziyan dəyib.
Parisdə bəzi nümayişçilər polisə müxtəlif əşyalar və pirotexniki vasitələr atıblar. Təhlükəsizlik qüvvələri isə gözyaşardıcı qazdan, səs qumbaralarından və su şırnaqlarından istifadə edib.
Asayişi qorumaq üçün ölkə üzrə təxminən 70 min polis və jandarm səfərbər olunub.
Bununla belə, oktyabrın 24-dəki hadisələrin miqyası əvvəlki həftə ilə müqayisədə daha məhdud olub. Oktyabrın 17-də keçirilən aksiyalarda 2628 nəfər saxlanılıb, daha genişmiqyaslı talan və dağıntılar baş verib.
Fransızlar nəyə etiraz edirlər?
Etiraz hərəkatı əvvəlcə məktəblərdə müəllim çatışmazlığına, təhsil müəssisələrinin maliyyələşdirilməsinə və şagirdlərin təhsil şəraitinə etiraz edən gənclərin aksiyaları ilə başlayıb.
Sonradan hərəkat daha geniş sosial narazılığa çevrilib.
Hazırda nümayişçilər əməkhaqlarının artırılmasını, yaşayış xərclərinin azaldılmasını, dövlət xidmətlərinin yaxşılaşdırılmasını, təhsilə daha çox vəsait ayrılmasını və sosial ədalətin təmin edilməsini tələb edirlər.
Enerji qiymətləri, inflyasiya və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin zəifləməsi də narazılığı gücləndirən əsas amillər sırasındadır.
Etirazçılar arasında tələbələr, müəllimlər, müxtəlif peşə sahibləri və həmkarlar ittifaqlarının üzvləri var.
Aksiya iştirakçıları həmçinin hökumətin nümayişlərə tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərə etiraz edirlər. Bəzi şəhərlərdə yürüş marşrutları dəyişdirilib, müəyyən ərazilərdə toplaşmağa qadağalar qoyulub.
Hakimiyyət bu addımları ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi zərurəti ilə izah edir. Etiraz təşkilatçıları isə məhdudiyyətlərin sərbəst toplaşmaq hüququna mane olduğunu bildirirlər.
Makron hökumətini nə gözləyir?
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron oktyabrın 25-də təhlükəsizlik qüvvələrinə təşəkkür edib, lakin nümayişçilərin əsas sosial tələblərinə dair yeni qərar açıqlamayıb.
Le Monde-nin oktyabrın 26-da yaydığı məlumata görə, Baş nazir Sebastyen Lekornü bu gün məktəbli təşkilatlarının nümayəndələri ilə görüşməlidir. Hökumətin təhsil sahəsindəki narazılıqlara cavab olaraq konkret addımlar təqdim edəcəyi gözlənilir.
Bununla belə, etiraz hərəkatının yaxın günlərdə səngiyəcəyi gözlənilmir.
"Sarı jiletlər" hərəkatının təmsilçiləri oktyabrın 31-də yeni nümayişlər keçirməyə çağırıblar.
Həmkarlar ittifaqları isə noyabrın 5-də ölkə üzrə ümummilli tətil və etiraz aksiyaları təşkil etməyi planlaşdırırlar.
Beləliklə, Fransa hökuməti qarşıdakı həftələrdə həm sosial tələblərə cavab vermək, həm də ictimai asayişi qorumaq kimi iki ciddi vəzifə ilə üz-üzə qalacaq.
