Bayram tətillərini hər kəs çox sevir. İşləyən insanlar bayram tətillərində rahat istirahət edir, qısa müddət də olsa iş stresindən uzaq qalırlar. Bir müddət iş fəaliyyəti ilə məşğul olmadıqda insan rahatlığa alışır, adaptasiya olur. Tətildə hər kəs günü öz istəklərinə uyğun olaraq planlaşdırır.
Tətil bitdikdə isə bu rahatlıq pozulur, günün çox hissəsini işə ayırmalı oluruq. Beləliklə, işə həvəssizlik yaranır.
Məktəblilər üçün də uzun bayram tətillərindən sonra dərslərə və ümumilikdə təhsil prosesinə adaptasiya olmaq ağır gəlir.
Bəs görəsən, adaptasiya prosesi necə olmalıdır?
Mövzu ilə bağlı İnsanoid.com-a açıqlama verən psixoloq Gülnar Orucovanın sözlərinə görə, tətil günlərindən sonra işə və ya dərsə adaptasiya olmaq çətin olur:
[gallery link="file" columns="1" size="full" ids="212867"]
“Xüsusi ilə də uşaqlar çox çətinlik çəkirlər. Böyüklərə məsləhətim odur ki, işə adaptasiya üçün masanızın üzəri üçün yeni nələrsə alın. Bu fincan, qələm ola bilər. Gözün davamlı görə biləcəyi əşyalar olmalıdır. Stolunuzun üstünü, otağınızı fərqli dizayn və ya dekor etməyə çalışın ki, beyniniz buna alışsın, uyğunlaşsın.
Uşaqlar isə tətil dönəmində ancaq gəzib, əyləniblərsə, kitab üzü açmayıblarsa, onlara həqiqətən çətin olacaq. Son iki gündə valideynlər uşaqlara uyğunlaşma dönəmi etməlidirlər. Hər hansısa bir tapşırıqları edə bilərlər. Əməl etdikcə, uşaqlarda qismən dərsə uyğunlaşma olacaq. Yuxu sisteminə nəzarət etmək lazımdır. Çünki bizim ən böyük çətinliyimiz ilk dərs və ya iş günündə yuxudan oyanmamaq kimi problemimiz olur. Bu problemi erkən yataraq və düzgün qidalanaraq azaltmaq lazımdır. Qida rasionundan zərərli qidaları çıxartmaq lazımdır”.
Psixoloq Aytən Ələkbərli qeyd edib ki, insanlar bayram tətillərində yeyib- yatdıqları, gecə yuxusunu gündüz yuxusu ilə əvəz etdiklərinə görə adaptasiyada çətinlik çəkirlər:
[gallery link="file" columns="1" size="full" ids="212869"]
“İş gününə bir gün qalmış tez oyanıb, bəzi məqamlara özümüzü psixoloji hazırlaya bilsək, yaxşı olar. Axşam saatlarında bir qədər erkən - 22:00-da yatmalıdırlar. O zaman adaptasiyadan əziyyət çəkməyəcəklər. Biz özümüz bunu şüurlu şəkildə anlaya bilməliyik.
Bəzi valideynlər isə uşaqlarına əşyaları kimi davranırlar, onları ağlada-ağlada və ya döyə-döyə dərsə adaptasiya etdirirlər. Müəllimlər ilk dərs günü, xüsusən ibtidai siniflərdə, birinci dərsdə uşaqlarla yaşadıqları bayram tətili haqqında danışsınlar. Uşaqlar ilk dərsdə təəssüratlarını bölüşsələr daha rahat adaptasiya ola bilərlər”.
Nəzrin Vahid
