Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, iqlim dəyişikliyinin qarşısı alınmasa, fəlakətin miqyası olduqca böyük olacaq. Onların sözlərinə görə, istixana qazları Yer kürəsini yorğan kimi örtərək istiliyi saxlayır və 2100-cü ildə quraqlıqdan təsirlənən insanların sayı 5 milyarda çata bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Google"un təsvir yaradan süni intellekti "ImageFX" dünyanın bəzi şəhərlərinin 2100-cü ildə necə görünəcəyini proqnozlaşdırıb.
Alimlərdən ciddi xəbərdarlıq
Kino dünyasında gələcəyə dair qorxulu proqnozlar illərdir müxtəlif filmlərlə nümayiş etdirilir. Ancaq alimlər bildirirlər ki, dünyanın gələcəyi ekranlarda göstəriləndən daha da qorxulu ola bilər.
"Mail Online"ın məlumatına görə, alimlər istixana qazlarının səviyyəsi artmaqda davam edərsə, bir çox şəhərin su altında qalacağını və temperatur artımının milyonlarla insanın ölümünə səbəb ola biləcəyini bildiriblər.
Londondakı “University College” universitetinin iqlim elmləri professoru Culien Stroev bildirib: "Bizə ən böyük təsirlər dəniz səviyyəsinin qalxması və hava şəraitindəki həddindən artıq dəyişikliklər olacaq. Əgər istixana qazlarının emissiyasını azaltmaq üçün tədbir görməsək, bu təsirlər yüz il ərzində artmaqda davam edəcək".
İstixana qazları Yer kürəsini isitməkdə davam edir
Alimlər insan fəaliyyətindən qaynaqlanan iqlim dəyişikliyinin qlobal istiləşməyə yol açdığını bildirirlər. Atmosferdə toplanan karbon qazı və metan kimi istixana qazları günəşdən gələn istiliyi saxlayaraq dünyanın getdikcə daha çox isinməsinə səbəb olur.
"Copernicus" İqlim Dəyişikliyi Xidməti 2024-cü ilin indiyə qədər qeydə alınan ən isti il olduğunu və orta səth temperaturunun 15,1 dərəcəyə çatdığını təsdiqləyib. Bu il eyni zamanda sənaye dövründən əvvəlki ortalama temperaturdan 1,5 dərəcə yüksək olması ilə diqqət çəkir.
Hökumətlərarası İqlim Dəyişikliyi Paneli (IPCC) üç fərqli ssenari əsasında gələcək iqlim dəyişikliklərini proqnozlaşdırıb:
Ən nikbin ssenari - Karbon qazı emissiyası 2050-ci ilə qədər sıfıra enəcək və qlobal istiləşmənin qarşısı alınacaq.
Orta səviyyəli ssenari - Emissiyalar 2100-cü ilə qədər sıfır səviyyəsinə düşməzdən əvvəl yüzilliyin ortalarına qədər eyni səviyyədə qalacaq. 2100-cü ildə qlobal istilik sənaye dövründən əvvəlki orta temperaturdan 2,7 dərəcə yüksək olacaq.
Ən pessimist ssenari - Emissiyalar azaldılmayacaq və 2100-cü ilə qədər temperatur sənaye dövründən əvvəlki səviyyədən 4,4 dərəcə daha yüksək olacaq.
Bütün ssenarilərin ağır nəticələri olacağı və quraqlığın geniş yayılacağı qeyd olunub.
Dənizlər yüksəlir, buzlaqlar əriyir
Alimlər 1980-ci illərdən bəri okean temperaturunun hər on ildə təxminən 0,06 dərəcə artdığını qeyd edirlər. Ancaq son araşdırmalar göstərir ki, bu artım sürətlənib və indi hər on ildə 0,27 dərəcə yüksəlir.
Ridinq Universitetinin alimləri bildirirlər ki, Şimal Buzlu Okeanındakı aysberqlər 2100-cü ilə qədər tamamilə əriyə bilər. Professor Stroev bildirib:
"İstiliyin artması Şimal Qütbünü daha sürətlə əridəcək, Qrenlandiyadakı buzlaqların da əriməsinə, dəniz səviyyəsinin sürətlə qalxmasına və dərin okean cərəyanlarının pozulmasına səbəb olacaq".
Alimlərin proqnozlarına görə, 2100-cü ilə qədər dünyadakı aysberqlərin yarıdan çoxu yox olacaq və yüksək emissiya ssenarisində Avropa Alplarındakı buz qatının 75%-i əriyəcək.
"Google"un süni intellekti "ImageFX" bu elmi araşdırmalar əsasında 2100-cü ildə dünyanın bəzi şəhərlərinin necə görünəcəyini modelləşdirib.
2100-cü ildə şəhərlərin görünüşü necə olacaq?
Bangkok, Tayland - Təxminən 9 milyon insanın yaşadığı bu şəhər dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi təhlükəsi ilə üz-üzədir. Şəhərdə yollar yüksəldilib, göydələnlər isə vertikal meşələrə çevrilib.
Nyu Orleans, ABŞ - Şəhərin bir hissəsi su altında qalıb və nəqliyyat üçün körpülər tikilib. İnsanlar avtomobil əvəzinə qayıqlardan istifadə edirlər.
Hall Siti, Böyük Britaniya - Şəhərin 90%-i su altında qalıb. Yeni həyat tərzi üçün şüşə pəncərələrə sahib üzən kapsul evlər tikilib.
Ho Çi Min, Vyetnam - Şəhər futuristik görünüş alıb. Tarixi ibadət yerlərinin yanında yüksəldilmiş magistral yollar inşa edilib, nəqliyyatda su taksiləri və uçan nəqliyyat vasitələri istifadə olunur.
Hamburq, Almaniya - Şəhər su altında qalaraq Avropanın ikinci ən böyük liman şəhərinə çevrilib, lakin daşqın və fırtınalara qarşı həssas vəziyyətdədir.
Qold Koast, Avstraliya - Məşhur çimərliklər yox olub və şəhər turizm cazibəsini itirib.
Paris, Fransa - Su qıtlığı problemi yaranıb, Sena çayı demək olar ki, tamamilə quruyub.
Bu proqnozlar göstərir ki, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparılmasa, gələcəkdə dünya daha dramatik ekoloji dəyişikliklərə məruz qalacaq. Alimlər isə hələ də emissiyaları azaltmaq və gələcək fəlakətlərin qarşısını almaq üçün tədbir görməyin vacibliyini vurğulayırlar.
