Avqustun 15-də Alyaskada baş tutan ABŞ və Rusiya prezidentləri Donald Trampla Vladimir Putinin görüşündən sonra dövlət başçıları mətbuat üçün brifinq keçiriblər.
İnsanoid.com liderlərin açıqlamalarından irəli gələn bəzi məqamları və mülahizələri oxucuların diqqətinə çatdırır.
Ukrayna düyünü
Şübhəsiz ki, dünyanı maraqlandıran əsas məsələ Ukrayna münaqişəsinin həllinə yönələn cəhdlər idi. Bu müstəvidə hər iki lider Ukraynadakı münaqişəni tez bir zamanda başa çatdırmaq istəklərini ifadə ediblər.
Tramp bildirib ki, "Biz bu münaqişəni mümkün qədər tez bitirmək istərdik. Bu gün biz əhəmiyyətli irəliləyiş əldə etdik."
Putinin isə cavabı belə olub: "Ukraynadakı hadisələr milli təhlükəsizliyimiz üçün fundamental təhdidlərlə bağlıdır... Ölkəmiz buna son qoymaqda çox maraqlıdır."
İki nəhəngin yaxınlaşma cəhdi
Rusiya-ABŞ münasibətlərinin normallaşdırılması məsələsinə gəlincə, liderlər münasibətləri soyuq müharibədən bəri ən aşağı nöqtəsindən çıxarmaq və əməkdaşlığı bərpa etmək üçün ümidvar görünürlər.
"Rusiya-Amerika sammit görüşləri 4 ildən çoxdur ki, keçirilmirdi. Bu böyük müddətdir. Keçən dövr ikitərəfli münasibətlər üçün çox çətin idi. Açıq deyək ki, onlar soyuq müharibədən bəri ən aşağı nöqtəyə düşüblər", - Rusiya prezidenti deyib
ABŞ lideri isə bildirib ki, Putinlə çox yaxşı münasibətlərə malikdir.
Qeyd edək ki, hər iki prezident bir-birləri ilə "çox yaxşı işgüzar və etibarlı əlaqələr" qurduqlarını vurğulayır.
Maneələr aradan qalxır?
Brifinqdə digər toxunulan məsələ Rusiyanın ABŞ seçkilərinə müdaxiləsi iddiaları ilə bağlı idi. Tramp bu iddiaları "saxta" adlandırıb və Putinin bunu bildiyini söyləyib.
"Biz bilirik ki, Rusiyanın Amerika seçkilərinə müdaxiləsi ilə bağlı bu şayiələr saxtadır", - ABŞ prezidenti bildirib
Eyni zamanda hər iki lider ABŞ və Rusiya arasında tarixi əlaqələri və coğrafi yaxınlığı (Alyaska vasitəsilə) vurğulayıb.
"Bizim ölkələri okeanın ayırmasına rəğmən, əslində, ABŞ və Rusiya yaxın qonşulardır. Hətta Rusiya və Amerika arasında cəmi 4 km məsafədə iki ada var. Biz yaxın qonşuyuq – bu, faktdır", - Putin deyib
Ümid var
Brifinq zamanı Tramp qeyd edib ki, hələlik tam razılaşma əldə edilməyib, lakin "əhəmiyyətli irəliləyişə" nail olunub və sülh yolu ilə nizamlanma üçün "yaxşı bir şans" var. O, Ukrayna prezidenti Zelenski və NATO nümayəndələri ilə əlaqə saxlayacağını, onları görüş haqqında məlumatlandıracağını bildirib.
Putin isə Ukraynadakı hadisələrin Rusiyanın milli təhlükəsizliyinə fundamental təhdidlər yaratdığını və Ukrayna nizamlanmasının sabit və uzunmüddətli olması üçün Moskvanın bütün qanuni narahatlıqlarının nəzərə alınmalı olduğunu vurğulayıb.
Hər iki tərəf ikitərəfli ticarət, enerji, rəqəmsal sahə, yüksək texnologiyalar, kosmosun öyrənilməsi və Arktikada əməkdaşlıq üçün potensial olduğunu görür.
Maraqlıdır ki, Putin Trampın Bayden yox, onun prezident olacağı təqdirdə müharibənin baş verməyəcəyi barədəki bəyanatı ilə də razılaşıb: "Düşünürəm ki, əslində belə də olardı".
Nəticələr
Yuxarıda qeyd olunanları cəmləyərək demək olar ki, Alyaskadakı görüş Rusiya və ABŞ arasında son illərdə soyuq müharibə dövründən bəri ən aşağı səviyyəyə düşmüş münasibətləri normallaşdırmaq, xüsusilə də Ukraynadakı münaqişəni həll etmək üçün mühüm bir addımdır. Liderlər arasında şəxsi etibarın qurulması, danışıqların konstruktiv keçməsi və müəyyən sahələrdə irəliləyiş əldə edilməsi müsbət əlamətlər kimi qeyd oluna bilər, baxmayaraq ki, hələlik konkret razılaşmalar yoxdur. Rusiya tərəfi öz təhlükəsizlik təminatlarının nəzərə alınmasını Ukraynada dayanıqlı sülh üçün əsas şərt olduğunu vurğulayıb.
