Çox zaman mağazalarda “alınan mal geri qaytarılmır” və ya “bu mal endirimdə olduğu üçün dəyişdirmək mümkün deyil” və s. kimi sözlərə rast gəlinir. Bu kimi hallara aldanmamaq üçün İnsanoid istehlakçılara öz hüquqlarını xatırladır:
1. Mağazada bilmədən hansısa mala zərər verdikdə nə olar?
- Alıcı hər bir halda zədələdiyi malın dəyərini ödəməlidir. Müstəsna hallarda bu kimi vəziyyət satıcı və alıcı arasında həll oluna bilər.
2. İstehlakçı razı olmadığı əlavə pullu xidmətlər üçün pul ödəməlidirmi?
- Əgər alıcı öncədən bu haqda xəbərdar edilməyibsə və ya razı deyilsə, o zaman istehlakçı belə xidmətlərin haqqını ödəməkdən imtina edə bilər. Lakin xidmət haqqı kassa qəbzinə vurulubsa, bu, ödənilməlidir.
3. Satış qəbzi olmadıqda istehlakçı satıcıya iddia qaldıra bilərmi?
- Vergi Məcəlləsinin 16-cı maddəsinə görə, pul hesablaşmaları aparılan zaman alıcıya qəbz təqdim etmək vergi ödəyicisinin ən başlıca vəzifələrindən biridir.
4. Malın yarlığındakı qiyməti qəbzdəki qiymətlə uyğun gəlmirsə, nə etməli?
- Belə bir vəziyyətdə alıcı yarlıqdakı qiyməti ödəməlidir. Əgər satıcı imtina edirsə, o zaman müvafiq orqanlara məlumat vermək tövsiyə olunur.
5. Aldığımız mal qüsurlu çıxarsa?
6. Malı aldığımız müddətdən neçə gün sonra dəyişə bilərik?
7. Hansı əşyalar dəyişdirilə bilməz?
- Qızıl və qızıl məmulatları, qiymətli və yarımqiymətli metallardan, daşlardan hazırlanmış məmulatlar, bütün növ parçalar və ölçü ilə satılan mallar, parfümer-kosmetika malları, kişi, qadın və uşaq çimərlik paltarları, məişət kimyası malları, şəxsi gigiyena əşyaları, uşaq oyuncaqları, dəyəri ödənilmiş və mağazadan çıxarılmış ərzaq malları geri qaytarılmır.
8. İstehlakçı hüquqlarının pozulması nəticəsində istehlakçıya dəymiş mənəvi zərərin ödənilməsi mümkündürmü?
- Qanunun 12-ci maddəsinə əsasən, bəzən istehlakçıya vurduğu mənəvi ziyana görə mağaza sahibi ona kompensasiya ödəməlidir. Böyük həcmli mallar qüsurlu olması səbəbiylə qaytarılarkən malın qaytarılması üçün çəkilən yol xərcini də satış obyekti ödəməlidir.
9. İstifadə edilməmiş hədiyyə sertifikatları üçün pulu geri almaq mümkündürmü?
- Bəli, mümkündür. Şərtlər əvvəlcədən alıcı və satıcı arasında müəyyənləşdirilir.
10. Endirimdə olan malları alan istehlakçı eyni hüquqa malikdirmi?
- Əgər endirimlə alınmış məhsul istehlakçının tələbini yerinə yetirmirsə və ya qüsurludursa, istehlakçı onun dəyişdirilməsini, qüsurlarının aradan qaldırılmasını və ya ödənişin geri qaytarılmasını tələb etmək hüququna malikdir. Satıcı buna narazılıq bildirərsə, istehlakçıların hüquqlarını pozmuş olur.
11. İstehlakçının hüquqlarını pozduğuna görə istehsalçını nə gözləyir?
- İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 444.2-ci maddəsinə əsasən, satılmış malların dəyişdirilməməsi və ya geri qaytarılmamasına görə 600 manatdan 900 manatadək məbləğdə cərimə nəzərdə tutulur. Əgər vergi ödəyicisi qəbz təqdim etmirsə, 1 000 manat, ikinci dəfə bu hal olarsa, 3 000 manat, daha çox olarsa, 6 000 manat cərimə edilir.
12. İstehlakçıların müdafiəsini kim təmin edir?
- İstehlakçının hüquqları pozularsa, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinin (012) 599-76-00 nömrəsinə və Azad İstehlakçılar Birliyinin (012) 441-28-33 nömrəsinə müraciət edə bilərlər.
