Dünya Kişilər Günü geridə qaldı. 60-dan çox ölkədə, o cümlədən Azərbaycanda da noyabrın ilk şənbəsində qeyd olunur. Qeyd olunur deyəndə ki… Əslində, Azərbaycan kişilərinin 99,9%-nin bundan heç xəbəri də yoxdur. Elə dünən də xəbərləri olmadı, adi gün kimi yaşadılar. Eşidib-bilənlər də “rəhmətliyin nəvəsi, bu soxa-soxda heç hənanın yeridir?” deyib üz çevirib gedərlər. Onları qınamağa dönən dillər quruyar. Kişilər haqlıdır…
Azərbaycanda ildən-ilə gender bərabərliyi, qadınların hüquqlarının qorunması, qızların təhsil alması və s. buna bənzər istiqamətlərdə fəaliyyət genişlənir. Bu, çox gözəldir, belə də olmalıdır. Amma hərdən bu binəva kişilərin də dərdinə yanmaq, onları da yada salmaq olar. Heç olmasa ildə 1 gün. O gün də bu gün olmasın, bəs hansı olsun?
Azərbaycanlı kişisi ağlı kəsəndən “Kişi ol!” şüarını eşidir və ona sadiq qalmağa çalışır. Heç eşitməsə belə, DNT səviyyəsində sanki daşa həkk olunub bu sözlər. Odur ki, artıq 4-5 yaşlı oğlan uşağı kişi olmaq üçün səy göstərir və sanki uzunluğu həyatına bərabər estafet qaçışına başlayır. Hər şərti məsafənin də öz şüarı var, birinin finiş xəttinə çatdıqda avtomatik olaraq qarşısında yenisini görürür: “Kişi şalvarına pi-pi eləməz!”, “Kişi iynədən qorxmaz!”, “Kişi ağlamaz!”, “Kişi dərslərini yaxşı oxuyar!”, “Kişi dərsdən qaçmaz!”, “Kişi utanmaz!”, “Kişi güclü olar!”, “Kişi pul qazanar!”, “Kişi qadına əl qaldırmaz!”, “Kişi tüpürdüyünü yalamaz!”, “Kişi evinə baxar!”, “Kişinin yaxşı işi olar!” və s. və s. Yəni Azərbaycan kişisi hətta gecə yatanda da (bəziləri üçün bu, sutkada 5-6 saat deməkdir) növbəti günün marafon qaçışını, başının üzərində Domokl qılıncı kimi asılmış müvafiq şüarı düşünür, bəzən isə reallığa çox yaxın ssenarilərlə yuxular da görür: “Uşağı bağçaya aparmalıyam, həyat yoldaşımın yazdığı siyahıya uyğun ərzaq almalıyam, qaz pulunu təcili ödəməliyəm, işdə rəisin tapşırdıqlarını axşama kimi mütləq bitirməliyəm, evə dönəndən sonra hamam otağında su kranını düzəltməliyəm, sonra… Yox, bu gün çatmayacaq, qalsın sabaha. Sabah isə…” Kişinin bu bitməyən serialın hansı yerində yuxuya dalmasını dəqiq demək çətindir: hər kəsdə fərqlidir. Amma tam dəqiqdir ki, məsələlər yarım qalmır, ardını kişi yuxuda görür.
Bir sözlə, Azərbaycan kişisi daim iş-gücdədir. Hətta rəsmi iş yeri olmasa belə. İş demişkən… Bəlkə, elə “kİŞi” sözünün tam 50 faizini “İŞ” əbəs yerə təşkil etmir? Kim bilir… Bəlkə də Azərbaycan dilinin təşəkkül tapdığı ilk dövrlərdə əcdadlarımız təcrübədən irəli gələrək bəşəriyyətin bu yarısını məhz “kişi” adlandırıb?..
Nə isə. Möhkəm olun, kişilər! Həm bu əlamətdar gündə, həm də ilin digər günlərində. Necə deyərlər, döyüş alnınıza, İŞ isə kİŞi taleyinizə yazılıb!
Vüsal Əliyev
